Шығармашылық ұжымдар
-
Қазақ оркестрі
Музыка – сөзбен айтып жеткізу қиын сезімдерді жүрекке жолдайтын ғажайып тіл. Неміс философы Фридрих Ницше айтқандай, ол – «адамға айқын емес, бірақ жанға түсінікті тіл». Осы тылсым өнердің құдіретін ұлттық аспаптардың үні арқылы көрерменге жеткізіп келе жатқан шығармашылық ұжымдардың бірі – Қазақ оркестрі.
Қазақ оркестрі – ұлттық музыка өнерінің алтын арқауын сақтап, оны заман талабымен сабақтастырып келе жатқан бірегей шығармашылық ұжым. Оркестр қазақ халқының бай музыкалық мұрасын дәріптеумен қатар, әлем халықтарының таңдаулы музыкалық шығармаларын орындау арқылы мәдениеттер арасындағы рухани байланысты нығайтып келеді.
Ұжымның тарихы 1997 жылдан бастау алады. Сол жылы құрылған Қазақ халық аспаптар оркестрінің негізінде 1998 жылы Астана қаласының Мемлекеттік филармониясы ашылды. Жаңадан жасақталған ұжымға еліміздің түкпір-түкпірінен талантты жас музыканттар шақырылып, олардың басым бөлігі Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы мен Қазақ ұлттық өнер университетінің түлектері болды.
Оркестрдің қалыптасуы мен шығармашылық дамуына көрнекті дирижёрлар мен өнер қайраткерлері зор үлес қосты. Әр кезеңде ұжымға Мұхаметқали Тналин, Мырзағали Айдаболов, Дәурен Ғылымов, Ерлан Бақтыгерей, Секен Тұрысбек және Нұрлан Бекенов сынды кәсіби мамандар жетекшілік етті. 2008 жылдан бастап оркестрдің көркемдік жетекшісі әрі бас дирижёры қызметін Қазақстанның халық әртісі, «Парасат» орденінің иегері, күйші-композитор, профессор Айтқали Жайымов атқарып келеді.
Айтқали Жайымовтың жетекшілігімен оркестр жаңа шығармашылық белеске көтерілді. Ұжымның орындаушылық шеберлігі шыңдалып, репертуары кеңейді, оркестр құрамы жаңа музыканттармен және аспаптық топтармен толықты. Бүгінде оркестр қатарында халықаралық және республикалық байқаулардың лауреаттары, белгілі өнер қайраткерлері мен тәжірибелі ұстаздар қызмет етеді.
Қазақ оркестрі өз сахнасында ұлттық және әлемдік өнердің көрнекті өкілдерімен шығармашылық байланыс орнатты. Ұжыммен бірге КСРО және Қазақстан халық әртістері, танымал дирижёрлар, композиторлар мен орындаушылар өнер көрсетіп, көптеген бірегей жобалар жүзеге асырылды.
Оркестрдің шығармашылық қызметінде әдеби-музыкалық кештердің орны ерекше. Ұжым Абай Құнанбайұлы, Шәкәрім Құдайбердіұлы, Сәкен Сейфуллин сынды ұлы тұлғаларға арналған тағылымды бағдарламаларды сахналап, сондай-ақ қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдері Әбіш Кекілбаев, Фариза Оңғарсынова, Олжас Сүлейменов, Мырзатай Жолдасбеков және басқа да қаламгерлердің шығармашылық кештеріне белсене қатысты.
Осы жылдар ішінде Қазақ оркестрі Франция, Чехия, Қытай, Түркия, Ресей, Беларусь, Украина, Өзбекстан және өзге де елдерде өнер көрсетіп, қазақ мәдениетінің халықаралық деңгейде танылуына үлес қосты. Сонымен қатар еліміздің барлық өңірлерінде гастрольдік сапарлар ұйымдастырып, ұлттық өнерді кеңінен насихаттап келеді.
Бүгінде оркестрдің репертуарында екі мыңға жуық шығарма бар. Оның алтын қорын Кетбұқадан бастап Қорқыт, Құрманғазы, Дәулеткерей, Тәттімбет, Дина, Қазанғап, Ықылас секілді халық композиторларының мұрасы құраса, қазақ кәсіби музыкасының көрнекті өкілдері Ахмет Жұбанов, Мұқан Төлебаев, Нұрғиса Тілендиев, Шәмші Қалдаяқов және заманауи композиторлардың туындылары ерекше орын алады. Сонымен қатар әлемдік музыка классиктері Моцарт, Гайдн, Россини, Глинка, Бизе, Григ, Чайковский, Сен-Санс, Рахманинов, Прокофьев және басқа да әйгілі композиторлардың шығармалары оркестр репертуарын байыта түседі.
Қазақ оркестрі бүгінде мемлекеттік деңгейдегі маңызды мәдени іс-шаралардың тұрақты қатысушысы ғана емес, ұлттық музыканы дәріптеп, жас ұрпақтың рухани тәрбиесіне үлес қосып келе жатқан іргелі өнер ұжымы. Оның әрбір концерті – халқымыздың бай мұрасы мен ұлттық болмысын ұлықтайтын, көрерменді өнердің асқақ әлеміне жетелейтін рухани мереке.
-
Жайымов Айтқали Тілепқалиұлы
Қазақ оркестрінің көркемдік жетекшісі және бас дирижері,
Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері,
“Парасат” орденінің иегері, профессор.
-
Нұрлан Бекенов
Қазақ оркестрінің дирижері,
Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері.
-
Жанар Жүсіпова
Қазақ оркестрі қобызшылар тобының концертмейстері,
“Құрмет” орденінің иегері.
-
Ботагөз Тәшімова
Қазақ оркестрі сымқобыз тобының концертмейстері,
“Мәдениет саласының үздігі”.
-
Дулат Әбілдинов
Қазақ оркестрі бас шертер тобының концертмейстері,
“Мәдениет саласының үздігі”.
-
-
СИМФОНИЯЛЫҚ ОРКЕСТР
Көркемдік жетекшісі – Қазақстанның халық әртісі, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, «Құрмет» орденінің иегері Абзал Мирасбекұлы Мұхитдин.
Дирижёрі – «Құрмет» орденінің иегері Арман Жайым.
Астана қаласы әкімдігінің Еркеғали Рахмадиев атындағы Мемлекеттік академиялық филармониясының Симфониялық оркестрі – Қазақстанның академиялық музыка өнеріндегі жетекші шығармашылық ұжымдардың бірі. 1999 жылы құрылған оркестр ширек ғасырға жуық уақыт ішінде жоғары кәсіби орындаушылық мәдениетімен, ауқымды репертуарымен және халықаралық деңгейдегі шығармашылық жетістіктерімен кеңінен танылды.
Ұжымның басты ерекшелігі – әлемдік классикалық мұра мен ұлттық музыкалық құндылықтарды үйлестіре отырып, тыңдарманға жоғары көркемдік деңгейдегі концерттік бағдарламалар ұсыну. Оркестр репертуарында қазақ және әлем симфониялық музыкасының жауһар туындылары кең орын алады.
Симфониялық оркестр Ахмет Жұбанов пен Ғазиза Жұбанованың, Евгений Брусиловскийдің, Еркеғали Рахмадиевтің, Тілес Қажғалиевтің, Қапан Мусиннің, Тимур Мыңбаевтың, Базарбай Жұманиязовтың, Мансұр Сағатовтың шығармаларын тұрақты түрде орындап келеді. Сонымен қатар ұжым қазіргі заманғы қазақстандық композиторлардың туындыларын насихаттауға ерекше көңіл бөліп, Артық Тоқсанбаев, Серік Еркімбеков, Кеңес Дүйсекеев, Алмас Серкебаев, Серікжан Әбдінұров, Гүлжан Өзенбаева, Арман Жайым және басқа да замандас авторлардың шығармаларын тыңдарман қауымға таныстырып жүр.
Оркестрдің шығармашылық өмірінде ерекше орын алатын жетістіктердің бірі – елорда сахнасында тұңғыш рет әлемдік симфониялық музыканың күрделі әрі ауқымды туындыларын орындауы. Ұжымның қатысуымен Густав Малердің №5 симфониясы, Дмитрий Шостаковичтің әйгілі №7 «Ленинград» симфониясы, Людвиг ван Бетховеннің №9 симфониясы, Сергей Танеевтің «Иоанн Дамаскин» кантатасы, Александр Скрябиннің «Экстаз поэмасы», Игорь Стравинскийдің симфониялық шығармалары алғаш рет Астана тыңдармандарына ұсынылды.
Симфониялық оркестрдің қатысуымен концерттік форматта Жорж Бизенің «Кармен», Сергей Рахманиновтың «Алеко», Жак Оффенбахтың «Гофман ертегілері», Сыдық Мұхамеджановтың «Айсұлу», Ахмет және Ғазиза Жұбановтардың «Құрманғазы» опералары орындалып, көрерменнің жоғары бағасына ие болды.
Ұжымның кәсіби деңгейі мен орындаушылық шеберлігі Қазақстанда ғана емес, халықаралық мәдени кеңістікте де кеңінен мойындалған. 2011 жылы оркестр Египет опера театрымен бірлесіп араб әлеміндегі алғашқы мюзиклдердің бірі саналатын Хишам Габрдың «Пракса» қойылымының тұсаукесеріне қатысты. Бұл ауқымды жоба халықаралық мәдени ынтымақтастықтың жарқын үлгісіне айналды.
2017 жылы Бангладеш астанасы Дакка қаласында өткен әлемдегі ең ірі классикалық музыка форумдарының бірі – VI Bengal Classical Music Festival фестивалінде оркестр өнер көрсетіп, қырық мыңнан астам көрерменнің ыстық ықыласына бөленді.
2019 жылы Францияда өткен «Festival des Orchestres du Monde» халықаралық фестивалі аясында ұжым гастрольдік сапар жасап, аталған беделді жобаға қатысқан алғашқы қазақстандық оркестр ретінде тарихқа енді.
Оркестр шығармашылық қызметінде әлемнің жетекші дирижёрлерімен және музыканттарымен тұрақты ынтымақтастық орнатып келеді. Әр жылдары ұжыммен әйгілі дирижёрлер Кшиштоф Пендерецкий, Владимир Ашкенази, Александр Чайковский, Саулюс Сондецкис, Алан Бөрібаев, Төлепберген Әбдірашев және басқа да көптеген халықаралық деңгейдегі маэстролар жұмыс істеді.
Сондай-ақ оркестр сахнасында әлемдік музыкалық өнердің көрнекті өкілдері – Бибігүл Төлегенова, Айман Мұсахожаева, Жәния Әубәкірова, Нұржамал Үсенбаева, Майра Мұхамедқызы, Марат Бисенғалиев, Әмір Тебенихин, Пласидо Доминго, Денис Мацуев және басқа да танымал орындаушылар өнер көрсетті.
Бүгінде Симфониялық оркестр Қазақстанның музыкалық мәдениетін дамыту жолында белсенді еңбек етіп, ұлттық және әлемдік классиканың үздік үлгілерін насихаттауды жалғастырып келеді. Ұжым шығармашылық ізденістен ешқашан қол үзбей, жаңа жобалар мен тың бастамаларды жүзеге асыру арқылы академиялық өнердің көкжиегін кеңейтуде.
Симфониялық оркестрдің әр концерті – кәсіби шеберлік пен биік руханияттың, музыкалық тереңдік пен көркемдік кемелдіктің үйлесім тапқан мерекесі.
-
Үрлемелі оркестр
Көркемдік жетекшісі – халықаралық байқаулардың лауреаты Никита Почиталин.
Бас дирижёрі – Вероника Дударова атындағы Бүкілресейлік оркестрлік дирижёрлер байқауының І дәрежелі лауреаты Дархан Рахымғалиев.
Еркеғали Рахмадиев атындағы Мемлекеттік академиялық филармонияның Үрлемелі оркестрі – еліміздің мәдени кеңістігінде өзіндік орны қалыптасқан, жоғары кәсіби деңгейдегі шығармашылық ұжымдардың бірі. Оркестр 2001 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 10 жылдығына орай құрылып, сол уақыттан бері ұлттық мәдениеттің өркендеуіне және үрлемелі музыка өнерінің дамуына сүбелі үлес қосып келеді.
Ұжымның қалыптасу кезеңінде алғашқы көркемдік жетекші әрі бас дирижёр Әкім Мұқатжановтың еңбегі ерекше болды. Сондай-ақ оркестрдің алғашқы директоры Қайролла Жұмақенов ұжымның ұйымдасып, кәсіби шығармашылық құрылым ретінде қалыптасуына зор еңбек сіңірді. Әр жылдары оркестрдің шығармашылық дамуына Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткерлері Талғат Бердіғұлов, Александр Беляков, Тілек Ерғалиев және Валерий Скороход сынды танымал дирижёрлер өз үлестерін қосты.
Бүгінде оркестрдің шығармашылық қызметін халықаралық байқаулардың лауреаты Никита Почиталин басқарып келеді. Ал бас дирижёр қызметін Вероника Дударова атындағы Бүкілресейлік оркестрлік дирижёрлер байқауының І дәрежелі лауреаты Дархан Рахымғалиев атқарады.
Үрлемелі оркестр – филармония құрамындағы ең ірі әрі жан-жақты кәсіби музыкалық ұжымдардың бірі. Оның қатарында заманауи мыс және ағаш үрмелі аспаптардың барлық түрінде, сондай-ақ соқпалы аспаптарда еркін өнер көрсететін 60-тан астам музыкант еңбек етеді. Мұндай кең құрам оркестрге бай тембрлік палитраға, қуатты дыбыстық ауқымға, жоғары техникалық шеберлікке және ерекше көркемдік әсерге қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Ұжым құрамында халықаралық байқаулардың лауреаттары Саят Қапизов, Даутқан Тлек, Ғайрат Юлдашев, Зарина Маралбаева сынды кәсіби музыканттар өнер көрсетеді. Олардың орындаушылық шеберлігі оркестрдің шығармашылық әлеуетін арттырып, концерттік бағдарламаларының көркемдік деңгейін жоғары көтеріп келеді.
Елордадағы көптеген маңызды мәдени және қоғамдық іс-шараларды Үрлемелі оркестрсіз елестету мүмкін емес. Оркестр үні мерекелік шараларға ерекше салтанат пен айрықша сән береді. Ұжым Қазақстан Республикасы Президентінің, мемлекет және қоғам қайраткерлерінің қатысуымен өтетін ресми іс-шараларда, елорданың маңызды нысандарының ашылу салтанаттарында және мемлекеттік мерекелерде тұрақты түрде өнер көрсетіп келеді.
Оркестр репертуары ұлттық және әлемдік музыкалық мұраның үздік үлгілерін қамтиды. Әсіресе марш жанры шығармашылық қызметтің маңызды бөлігі болып табылады. Концерттік бағдарламаларда Әкім Мұқатжановтың, Шәмші Қалдаяқовтың, Әсет Бесеуовтың және басқа да белгілі композиторлардың шығармалары кеңінен орындалады. Ұжым қазақ музыкасының үздік туындыларын жаңа қырынан танытып, олардың заманауи тыңдарманмен үндесуіне жол ашады.
Үрлемелі оркестр халықаралық және республикалық деңгейдегі ірі музыкалық жобалардың белсенді қатысушысы. Ұжым «Музыкальная Сары-Арқа», «Жібек жолы» халықаралық фестивальдерінің қонағы ретінде өнер көрсетіп, «Астана Самалы» халықаралық фестивалінің тұрақты қатысушысына айналды.
Көпжылдық шығармашылық жолында оркестр кәсіби орындаушылық мәдениеттің жоғары үлгісін қалыптастырып, ұлттық музыкалық өнерді кеңінен насихаттап келеді. Бүгінде ұжым Қазақстанның мәдени өміріндегі маңызды музыкалық орталықтардың бірі ретінде танылып, тыңдарман қауымға жоғары деңгейдегі концерттік бағдарламалар ұсынып келеді.
Концертмейстері – Алмас Серікұлы Аппазов.
Үрлемелі оркестрдің әрбір концерті – музыкалық шеберлік пен шығармашылық қуаттың, салтанат пен көркемдіктің үйлесім тапқан ерекше өнер мерекесі.
-
Камералық Хор
Көркемдік жетекші және бас дирижёр – Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері, білім беру ісінің үздігі, профессор Гүлмира Құттыбадамова.
Бас хормейстер – Данара Ташатова.
Еркеғали Рахмадиев атындағы Мемлекеттік академиялық филармонияның Камералық хоры – Қазақстандағы кәсіби хор өнерінің дамуына зор үлес қосып келе жатқан жетекші шығармашылық ұжымдардың бірі. 2004 жылы Астана қаласында құрылған ұжым қысқа уақыт ішінде жоғары орындаушылық мәдениетімен, шығармашылық ізденісімен және халықаралық жетістіктерімен ерекшеленіп, республикалық және әлемдік хор кеңістігінде лайықты беделге ие болды.
Ұжымның қалыптасуы мен шығармашылық өрлеуі оның тұрақты көркемдік жетекшісі, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері, профессор Гүлмира Құттыбадамованың есімімен тығыз байланысты. Оның кәсіби шеберлігі мен жаңашыл көзқарасының арқасында талантты жас әншілерден құралған хор бүгінде Қазақстандағы ең танымал әрі беделді хор ұжымдарының біріне айналды.
Камералық хордың жоғары кәсіби деңгейі халықаралық хор қауымдастығы тарапынан бірнеше мәрте мойындалып, әлемнің беделді фестивальдері мен байқауларында жоғары бағаланды. Ұжымның шығармашылық қоржынында халықаралық деңгейдегі көптеген айтулы жетістіктер бар. Олардың қатарында Польшадағы «Hajnówka» халықаралық рухани музыка фестивалінің Бас жүлделері, Қытайдағы World Choir Forum форумының Бас жүлдесі мен екі алтын кубогы, Латвияда өткен Дүниежүзілік хор ойындарының екі алтын медалі, Шанхайдағы «The Heart of Chorus» халықаралық байқауының Бас жүлдесі, сондай-ақ Оңтүстік Корея, Үндістан, Қытай, Мажарстан және басқа да елдердегі беделді халықаралық форумдар мен фестивальдерге сәтті қатысуы ерекше орын алады.
Бүгінде Камералық хор Қазақстанның мәдени өміріндегі маңызды шығармашылық орталықтардың бірі ретінде белсенді концерттік қызмет атқарып келеді. Ұжым әр маусым сайын тыңдарманға жаңа жобалар ұсынып, хор өнерінің көркемдік мүмкіндіктерін кеңінен таныстыруда.
Хор репертуарында ұлттық және әлемдік музыкалық мұраның төрт жүзден астам туындысы жинақталған. Олардың қатарында халық әндері, камералық вокалдық шығармалар, кантаталар, ораториялар, музыкалық циклдер мен ірі вокалдық-симфониялық туындылар бар. Әсіресе қазақ хор музыкасын насихаттау ұжым шығармашылығының басты бағыттарының бірі саналады.
Камералық хордың репертуарлық саясатында ұлттық мәдени мұраны дәріптеуге арналған жобалар ерекше орын алады. «Тал бесіктен – Жер бесікке...», «Жанымды тербеткен әуен», «Абай арманы», «Айбозым», «Қазақстанның заманауи хор музыкасы», «Ұлы даланың әуендері», «Қазіргі заман хор классикасы», «Ұлы дала ақындары мен әншілерінің мұрасы», «ХХ ғасыр үндестіктерінің палитрасы» сынды концерттік бағдарламалар көрерменнің ыстық ықыласына бөленіп келеді.
Жас әртістердің орындауында халық әндері мен қазақ композиторлық мектебінің көрнекті өкілдері жазған шығармалар жаңа көркемдік тыныс алып, заманауи тыңдарманға жақындай түседі. Осылайша ұжым ұлттық дәстүр мен қазіргі музыкалық ойлау жүйесінің арасындағы шығармашылық көпір қызметін атқарады.
Камералық хор әлемдік классикалық музыканың жауһарларын орындауда да ерекше шеберлік танытып келеді. Ұжым репертуарында Карл Орфтың әйгілі «Carmina Burana», Иоганнес Брамстың «Неміс реквиемі» мен «Махаббат әндері», Леонард Бернстайнның «Chichester Psalms», Иоганн Себастьян Бахтың «Рождестволық ораториясы», Антонио Вивальдидің «Gloria», Джованни Перголезидің «Stabat Mater», Вольфганг Амадей Моцарттың «Реквиемі» мен «Litania», Джузеппе Вердидің «Stabat Mater», Ахмет Аднан Сайгунның «Юнус Эмре», Ариэль Рамирестің «Misa Criolla» және «Navidad Nuestra», Сергей Рахманиновтың «Қоңыраулар» мен «Көктем», Сергей Танеевтің «Иоанн Дамаскин», Георгий Свиридовтың «Сергей Есенинді еске алу поэмасы» сияқты әлемдік хор әдебиетінің үздік үлгілері орындалып келеді.
Сонымен қатар ұжым тыңдарманға түрлі жанрлар мен музыкалық бағыттарды қамтитын ерекше концерттік бағдарламаларды ұсынып келеді. Олардың қатарында «Next Generation», «О чем поют мужчины…», «Вечные мелодии любви», «Jazz Flowers», «Broadway Bound», «History of Soul», сондай-ақ «Әлемдік рок-опералар мен мюзиклдер хиттері» бағдарламалары бар.
Камералық хордың шығармашылық өмірі халықаралық әріптестікпен де тығыз байланысты. Әр жылдары ұжым әлемнің әр түкпірінен келген танымал музыканттармен, дирижёрлермен және шығармашылық ұжымдармен бірлескен жобаларды жүзеге асырды. Олардың қатарында АҚШ, Италия, Түркия, Мажарстан және басқа да мемлекеттердің көрнекті өнер қайраткерлері мен оркестрлері, сондай-ақ Қазақстанның жетекші музыкалық ұжымдары бар.
Бүгінде Камералық хор ұлттық мәдениеттің рухани құндылықтарын дәріптей отырып, әлемдік хор өнерінің үздік дәстүрлерін насихаттап келеді. Ұжымның әр концерті – биік кәсіби шеберлік пен шығармашылық ізденістің, нәзік музыкалық талғам мен көркемдік тереңдіктің жарқын көрінісі.
Камералық хор – қазақ хор өнерінің заманауи келбетін қалыптастырып, ұлттық мәдениетті халықаралық деңгейде лайықты танытып келе жатқан шығармашылық ұжым.
-
«Сарыарқа» фольклорлық ансамблі
«Сарыарқа» фольклорлық ансамблінің көркемдік жетекшісі – Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері Нұрлан Хамзин.
«Сарыарқа» фольклорлық ансамблі – қазақ халқының сан ғасырлық рухани мұрасын сахна төрінде жаңғыртып, ұлттық өнердің асыл қазынасын бүгінгі ұрпақпен жалғап келе жатқан бірегей шығармашылық ұжым. 1998 жылы Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері Нұрлан Хамзиннің бастамасымен құрылған ансамбль аз уақыт ішінде төл өнердің шынайы жаршысына айналып, халқымыздың дәстүрлі музыкалық мәдениетін әлемге таныту жолында аянбай еңбек етіп келеді.
Ансамбль шығармашылығының өзегі – қазақ халқының бай музыкалық мұрасы. Оның репертуарында халық әндері мен күйлері, халықтық-кәсіби және академиялық музыка үлгілері, сондай-ақ әлем халықтарының музыкалық шығармалары мен заманауи композиторлардың туындылары кеңінен орын алған. Бүгінде ұжым қорында тоғыз жүзден астам шығарма жинақталған.
«Сарыарқаның» ерекшелігі – көне мен бүгінді жалғаған ұлттық аспаптардың сан алуандығында. Ансамбль орындаушыларының қолында қобыздың мұңды үні, сыбызғының сырлы сазы, жетігеннің нәзік әуені, домбыраның қоңыр үні, шертердің шертпелі әуезі мен дауылпаздың айбарлы үні жаңғырып, тыңдарманды қазақ даласының терең тарихына жетелейді. Сонымен қатар ансамбль құрамында шанқобыз, сазсырнай, адырна, дабыл, қоңырау, асатаяқ, тұяқтас, қобыз-прима, домбыра-контрабас секілді ұлттық аспаптармен қатар сырнай мен блок-флейта да қолданылып, шығармалардың көркемдік бояуын байыта түседі.
Жоғары кәсіби деңгейі мен орындаушылық мәдениеті арқасында «Сарыарқа» ансамблі Қазақстанның ғана емес, халықаралық мәдени кеңістіктің де танымал ұжымына айналды. Францияның Дижон қаласындағы халықаралық шығармашылық фестивальде алтын медаль иеленіп, Қытай, Түркия, Ресей, Германия секілді мемлекеттерде өткен беделді фестивальдер мен байқауларға қатысып, ұлттық өнердің мерейін үстем етті. Сонымен қатар республикалық және халықаралық байқауларда бірнеше мәрте жүлделі орындарға ие болып, қазақ фольклорлық өнерінің биік деңгейін дәлелдеді.
Қазақ халық шығармашылығын насихаттаудағы елеулі еңбегі мен сахна мәдениетіндегі жоғары жетістіктері үшін ансамбль «Астаналық меценаттар клубы» корпоративтік қорының «Керемет» сыйлығымен марапатталып, «Халық жанрының шебері» атағына лайық деп танылды.
Ширек ғасырға жуық шығармашылық ғұмырында «Сарыарқа» фольклорлық ансамблі Франция, Германия, Түркия, Ресей, Қытай және өзге де көптеген елдердің өнерсүйер қауымын қазақтың төл мәдениетімен табыстырып, ұлттық өнердің абыройын асқақтатып келеді. Ұжымның әрбір концерті – ұлы даланың үні мен рухын, ата-баба мұрасын, халықтың жан дүниесін көрермен жүрегіне жеткізетін рухани мереке.
-
Жахин Тоғжан Серікұлы
Жахин Тоғжан Серікұлы 1982 жылдың 24 тамызында Солтүстік Қазақстан облысы,Уәлиханов ауданы, Кишкенекөл кентінде (бұрынғы Көкшетау облысы, Қызылту ауданында) дүниеге келген.
1997-2001 жылдары Петропавл өнер колледжінде, домбыра мамандығы бойынша ұстаз Тойкен Күдеровада оқыды.
2001-2005 жылдары Қазақ Ұлттық Музыка Академиясында профессор Тұрар Әліпбаевтан дәріс алды.
2004 жылдан бастап Астана қаласы Мемлекеттік Академиялық филармониясының Қазақ халық аспаптар оркестірінің әртісі.
2012 жылы III Республикалық «Тәуелсіздік толғауы» байқауында «Жалын» күйі үшін 1 жүлдеге ие болды.
2013 жылы Мағжан Жұмабаевтың 120 жылдығына арналған «Мағжан көктемі» II Республикалық өнер фестивалінің Мағжан өлеңдеріне жазылған жаңа әндер байқауы бойынша I орын иегері.
2016 жылы «Елім менің» XIII Республикалық Патриоттық Әндер Конкурсы, «Мәңгілік ел» номинациясы бойынша «Туған елім» әні 1 орын иегері.
Қазақ халық аспаптар оркестріне «Оспан Батыр», «Еңсегей бойлы Ер Есім», «Өмір - Дала», «Еділ патша», «Түнгі аспан» атты, фольклорлық ансамбльге «Бабалар мекені-Алтай», «Алатау аясында» , «Думанды Сарыарқа», «Кенен ата ізімен», «Шәмшіге арнау», «Күзгі сезім», «Мұңды дала»,«Батырхан жүрегі». «Сақ патшайымы Зарина» қойылымына арнайы жазылған 11 шығарманың авторы.
«Тұранның бір бауында», «Зайсанкөл аққулары» , «Бұлбұл», «Сұлу бейне», «Туған елім», «Абыз бабам» атты әндері және т.б. шығармалары бар.
2018 жылдан Астана қаласы Мемлекеттік Академиялық филармониясының «Сарыарқа» халық музыка ансамблінің көркемдік жетекшісі.
2020 жылы «Мәдениет саласының үздігі» атағына ие болды.
2021 жылы «Көңіл ырғағы» атты фольклорлық аспаптарға арналған авторлық жоба жасады.Соның аясында тұңғыш рет саз сырнайдың түрлері : уілдек, тастауық, үскірік, құссайрауық және шыңырау аспаптарына шығармалар жазды. Сонымен қатар нар қобызбен қобызға,жетігенмен адырнаға,домбыра,сыбызғы аспаптарына жаңа туындылар жарыққа шықты.
2022 жылы Қызылжар қаласында өзінің «Бабалар мекені -Алтай» атты тұңғыш шығармашылық кешін өткізді.
2022 жылы «Балалар жылы» аясында фольклорлық аспаптарды насихаттайтын балалар мен жасөспірімдерге арналған «Ұлт аспаптар әлеміне саяхат» интерактивті жобасын жасады.Қазіргі уақытта ол елорда мектептерінде сәтті өтуде.
-
-
«Қорқыт» этно ансамблі
Ұлттық рухтың үнін ғасырлар қойнауынан бүгінгі күнге жеткізіп келе жатқан «Қорқыт» этно ансамблі – қазақтың бай музыкалық мұрасын заманауи сахна мәдениетімен сабақтастырып жүрген бірегей шығармашылық ұжым. Ансамбльдің көркемдік жетекшісі – Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері, «Ерен еңбегі үшін» медалінің иегері, композитор әрі мультимузыкант Шолпан Ділдәбекқызы Қорғанбек.
Ансамбль 2015 жылдың қараша айында құрылып, 2016 жылдың ақпанында өткен «Ғасырлар толғауы» концертінде өнерсүйер қауымға алғаш рет таныстырылды. Ұжымның дүниеге келуіне Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, сол кезеңдегі филармония директоры Сәкен Сейтқалиұлы Әбдірахмановтың бастамасы негіз болды. Ал ұлттық өнердің жанашыры әрі шығармашыл тұлға Шолпан Қорғанбек талантты жас музыканттарды топтастырып, ансамбльдің шығармашылық тұғырын қалыптастырды.
Ансамбль атауын таңдауда Қазақстанның халық әртісі, «Парасат» орденінің иегері, профессор Айтқали Жайымов ақ батасын беріп, түркі дүниесінің ұлы ойшылы, қобыз өнерінің атасы Қорқыт бабаның есімін ұсынды. Осылайша ұжым өз атауымен-ақ ұлттық тамыр мен рухани сабақтастықтың символына айналды.
«Қорқыт» этно ансамблінің басты ерекшелігі – қазақ халқының көне музыкалық аспаптарының табиғи үнін жаңғыртып, оны заманауи орындаушылық үлгімен үйлестіре білуінде. Жетіген, шертер, шаңқобыз, сазсырнай, сыбызғы, сырнай, асатаяқ, дауылпаз, тұяқтас, қоңырау секілді аспаптардың сырлы әуені ансамбль орындауында жаңа тыныс алып, тыңдарманды тарих тереңіне жетелейді.
Ұжым репертуарының негізін көркемдік жетекші Шолпан Қорғанбектің авторлық өңдеуінен өткен күйлер мен музыкалық композициялар құрайды. Бұл туындыларда қазақ халқының жауынгерлік рухы, тарихи жадын сақтаған асыл мұрасы, ұлттық дүниетанымы мен елдік санасы музыкалық тіл арқылы көркем бейнеленеді. Сондықтан ансамбльдің әрбір концерті көрермен үшін тек музыкалық кеш емес, рухани жаңғыру мен ұлттық болмысқа жақындаудың ерекше мүмкіндігіне айналады.
Қысқа уақыт ішінде «Қорқыт» этно ансамблі Қазақстандағы ірі мәдени жобалардың тұрақты қатысушысы ғана емес, халықаралық деңгейде танылған шығармашылық ұжымдардың қатарына қосылды. Ансамбль Қытайдағы «Жібек жолы» фестивалінде, Тайваньдағы халықаралық этно-музыкалық форумда, АҚШ-тағы халықаралық көрмеде, Иордания, Катар, Түркия, Румыния, Малайзия, Корея, Қытай және басқа да елдердегі беделді мәдени шараларда қазақ өнерін лайықты танытты.
Ұжымның халықаралық жетістіктері қатарында «Шабыт» халықаралық шығармашыл жастар фестивалінің Гран-при жүлдесі, «Жетісу сазы» республикалық фестивалінің Бас жүлдесі және көптеген халықаралық фестивальдердегі жоғары марапаттар бар. Ансамбль әлемдік мәдени кеңістікте қазақ этномузыкасының беделін арттырып, ұлттық өнердің жаңа тынысын танытып келеді.
2020 жылы «Қорқыт» этно ансамблі Қазақстанда алғаш рет 75 музыкалық шығарманы нотаға қарамай, үздіксіз орындап, Қазақстанның КИнЭС рекордтар кітабына енді. Ал 2025 жылы ұжым өзінің 10 жылдық мерейтойына орай 80 музыкалық шығарманы жатқа әрі үзіліссіз орындап, Global Book of Records халықаралық рекордтар кітабына тіркелді. Бұл жетістік қазақ этномузыкалық өнерінің әлемдік деңгейдегі маңызды жетістіктерінің бірі ретінде бағаланды.
Соңғы жылдары ансамбль Франция, Испания, Швейцария, Эстония, Финляндия, Қытай, Ресей, Саха Республикасы (Якутия), Латвия және Бельгия елдерінде өткен халықаралық фестивальдер мен мәдени күндер аясында өнер көрсетіп, ұлттық өнеріміздің мәртебесін асқақтатып келеді. 2026 жылы Латвия Республикасында өткен Наурыз мерекесіне арналған концерттік бағдарлама мен Бельгияның Брюссель қаласындағы «Шаңырақ Fest» фестивалі ансамбльдің халықаралық шығармашылық жолындағы жарқын белестердің бірі болды.
Бүгінде «Қорқыт» этно ансамблі – бабалардан жеткен асыл музыкалық мұраны заманауи көркемдік ізденіспен ұштастырып, қазақтың ұлттық өнерін әлемдік мәдени кеңістікке танытып жүрген таңдаулы шығармашылық ұжым. Оның әрбір орындауы – тарих пен бүгіннің үндестігін, ұлттық рух пен өнер құдіретін дәріптейтін ерекше мәдени құбылыс.
-
Ғ. Жұбанова атындағы Мемлекеттік ішекті квартет
Газиза Жұбанова атындағы Мемлекеттік ішекті квартет – Қазақстанның камералық музыка өнеріндегі жетекші ұжымдардың бірі. Өзінің кәсіби деңгейі мен шығармашылық жетістіктерінің арқасында ансамбль еліміздің мәдени өмірінде ерекше орынға ие.
Ұжымның тарихы 1988 жылдан бастау алады. Квартеттің негізін қалаушылардың бірі әрі бүгінгі көркемдік жетекшісі – виолончельші, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері Ернар Мынтаев.
Ансамбльдің қалыптасуы мен шығармашылық дамуына көрнекті композитор, КСРО халық әртісі Газиза Жұбанова зор үлес қосты. Ол жас музыканттарға мектеп қабырғасынан бастап, Алматы мемлекеттік Құрманғазы атындағы консерваториясында білім алған жылдарына дейін қолдау көрсетіп, олардың болашағына үлкен сенім артты. Композитор квартеттің қазақ камералық музыка өнерін жаңа деңгейге көтеретініне кәміл сенді.
1998 жылы композитор, Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының бұрынғы депутаты және Астана қаласы әкімінің орынбасары болған Төлеген Мұхамеджанов квартетті елордадағы филармония құрамына шақырды. Осы кезеңнен бастап ұжым шығармашылығы жаңа қарқын алып, бүгінде Қазақстандағы ең үздік камералық ансамбльдердің біріне айналды.
Шығармашылық жолында квартет көптеген халықаралық фестивальдер мен байқауларға қатысып, Қазақстан мәдениетін әлемдік сахналарда лайықты танытып келеді. Ұжым Ресей, Франция, Англия, Австрия, Испания, Италия, Германия, Жапония, Түркия, Мысыр, Лихтенштейн княздігі және басқа да елдердің беделді концерт залдарында өнер көрсетті.
Квартеттің жетістіктері мемлекеттік деңгейде жоғары бағаланған. 1996 жылы ансамбль «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты атанса, 2000 жылы «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.
2025 жыл ұжым үшін ерекше маңызға ие. Газиза Жұбанова атындағы Мемлекеттік ішекті квартетке мемлекеттік мәртебе берілгеніне 30 жыл толып отыр. Осы мерейтойға орай ұжым ауқымды концерттік бағдарлама әзірлеп, халықаралық гастрольдік тур ұйымдастырды.
Мерейтойлық тур аясында квартет Қазақстан мен әлемнің беделді концерттік алаңдарында өнер көрсетті. Концерттер Астана, Алматы және Қарағанды қалаларында, сондай-ақ Амстердамдағы әйгілі Concertgebouw концерт залында, Париждегі тарихи Salle Cortot залында, Мадридтегі Auditorio Nacional de Música концерт кешенінде және Америка Құрама Штаттарының Нью-Йорк, Бостон, Филадельфия, Хатборо, Мейпл-Глен мен Чарльз-Таун қалаларында өтті.
Турдың маңызды оқиғаларының бірі Париж қаласындағы атақты Salle Cortot концерт залында өткен концерттер болды. Бағдарлама әйгілі виолончельші, қазақстандық квартеттің шығармашылық тәлімгерлерінің бірі Валентин Берлинскийдің 100 жылдығына арналды. Квартет сахнада Quatuor Danel ансамблімен, Михаил Копельманмен, Борис Андриановпен және Людмила Берлинскаямен бірге өнер көрсетті. Концерт бағдарламасына Йозеф Гайдн, Сергей Прокофьев және Газиза Жұбанованың шығармалары енді.
Гастрольдік сапардың келесі маңызды кезеңі Испания астанасы Мадрид қаласында жалғасты. Auditorio Nacional de Música концерт залында Қазақстан Республикасының Испаниядағы Елшілігінің қолдауымен «Tres Mundos y una Noche» («Үш әлем және бір түн») атты концерт өтті. Квартет Madrid Festival Orchestra симфониялық оркестрімен, Bauhas Quartet және Parallel Quartet ансамбльдерімен бірге өнер көрсетті. Бағдарламада қазақстандық композитор Қуат Шілдебаевтың шығармалары орындалды. Сондай-ақ Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, домбырашы Талғат Каримовпен бірге Әбдімомын Желдібаевтың «Ерке сылқым» күйі шырқалды.
Әлемдік турненің шарықтау шегі Нью-Йорк қаласындағы әйгілі Carnegie Hall концерт кешенінің Weill Recital Hall сахнасында өткен концерт болды. Әлемдік классикалық музыка кеңістігіндегі ең беделді сахналардың бірінде өнер көрсету – әрбір музыкант үшін үлкен мәртебе. Концертке халықаралық байқаулардың лауреаты, Mannes College of Music түлегі пианист Тимур Мұстакимов қатысып, квартетпен бірге Иоганнес Брамстың фа минордағы Op.34 фортепианолық квинтетін орындады. Концертті ұйымдастыруға «Атамекен-Агро» агрохолдингі қолдау көрсетті.
Америкадағы гастрольдік сапар Чарльз-Таун, Хатборо, Филадельфия және Мейпл-Глен қалаларында жалғасты. Бұл концерттерде Брамс пен Моцарттың шығармалары орындалды. Ал Бостон қаласында ансамбль Моцарт, Шуберт, Барбер және Қуат Шілдебаев шығармаларынан құралған арнайы камералық бағдарламаны көрермен назарына ұсынды.
Бүгінде Газиза Жұбанова атындағы Мемлекеттік ішекті квартет Қазақстанның кәсіби музыкалық өнерін халықаралық деңгейде танытып, ұлттық орындаушылық мектептің жоғары деңгейін көрсетіп келеді. Ұжым әлемдік мәдени кеңістіктегі шығармашылық байланыстарды нығайтуға және қазақ музыкасының абыройын асқақтатуға зор үлес қосуда.
КВАРТЕТ ҚҰРАМЫ
Ернар Мынтаев – квартеттің көркемдік жетекшісі, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері, виолончельші. 1988 жылы Краснодар қаласында өткен Бүкілодақтық виолончельшілер байқауының дипломанты, 1990 жылы Қазақстандағы республикалық виолончельшілер байқауының І сыйлық лауреаты, 1993 жылы Түрікменстанда өткен Н. Халмамедов атындағы халықаралық байқаудың ІІ сыйлық лауреаты, 1995 жылы Молдовадағы халықаралық виолончельшілер байқауының ІІ сыйлық лауреаты. 1996 жылы Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын тәмамдаған. Квартет құрамында құрылған күннен бастап өнер көрсетіп келеді.
Айдар Тоқталиев – бірінші скрипка. 2001 жылы Қазақстанда өткен халықаралық скрипкашылар байқауының І сыйлық лауреаты. 2009 жылы Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын бітірген. Квартет құрамында 2002 жылдан бері қызмет етеді.
Алексей Лебедев – екінші скрипка. Ресей мен Қазақстанда өткен халықаралық және республикалық байқаулардың жеңімпазы. 1995 жылы республикалық скрипкашылар байқауының Гран-при иегері, 1998 жылы Н. Эрденко атындағы Бүкілресейлік байқаудың ІІІ сыйлық лауреаты, 2000 жылы аймақаралық скрипкашылар байқауының І сыйлық лауреаты, 2005 жылы халықаралық скрипкашылар байқауының лауреаты. 2010 жылы Н. Жиганов атындағы Қазан мемлекеттік консерваториясын тәмамдаған. Квартет құрамында 2008 жылдан бері өнер көрсетеді.
Бекзат Сайлаубайұлы – альт аспабының орындаушысы. 2010 жылы өткен XLV халықаралық жас орындаушылар байқауының және 2013 жылғы республикалық студенттер байқауының лауреаты. 2015 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Квартет құрамында 2014 жылдан бері қызмет етеді.
-
«Шалқыма» халық би ансамблі
Көркемдік жетекшісі – Қазақстан Республикасының «Құрмет» орденінің иегері, «Мәдениет қайраткері» Абдурасул Нәжімадинұлы Есекеев.
«Шалқыма» халық би ансамблі 2007 жылы Астана қаласы әкімдігінің Мемлекеттік академиялық филармониясы жанынан құрылды. Ансамбльдің негізін қалаушы әрі көркемдік жетекшісі – белгілі балетмейстер, Қазақстан Республикасының «Құрмет» орденінің иегері, «Мәдениет қайраткері» Абдурасул Нәжімадинұлы Есекеев.
Құрылған күннен бастап ұжым ұлттық хореография өнерін насихаттауды, қазақ халқының бай мәдени мұрасын дәріптеуді өзінің басты мақсаты етіп келеді. Бүгінде «Шалқыма» ансамблі кәсіби орындаушылық деңгейі жоғары, өзіндік қолтаңбасы мен қайталанбас шығармашылық стилі қалыптасқан өнер ұжымы ретінде танымал.
Ансамбль репертуары қазақ халқының ұлттық билерінен бастау алып, халқымыздың салт-дәстүрі мен әдет-ғұрпын сахна тілі арқылы көркем бейнелейді. Сонымен қатар ұжым әлем халықтарының мәдениетін де дәріптеп, орыс, башқұрт, кәріс, қытай, тәжік, якут, парсы, испан, армян, түрік, ұйғыр, шығыс халықтары, қырғыз, украин және беларусь билерін жоғары кәсіби деңгейде орындап келеді.
Ұжым құрамында А.В.Селезнев атындағы Алматы хореографиялық училищесінің, Ж.Елебеков атындағы республикалық эстрадалық-цирк колледжінің, сондай-ақ еліміздің жетекші жоғары оқу орындары мен өнер колледждерінің түлектері еңбек етеді. Олардың шығармашылық шеберлігі ансамбльдің сахналық мәдениеті мен орындаушылық деңгейін жаңа белестерге көтеріп келеді.
«Шалқыма» ансамблінің ерекшелігі – ұлттық хореографиялық мектеп дәстүрлерін сақтай отырып, заманауи сахналық шешімдермен ұштастыра білуінде. Әрбір қойылым терең мазмұнымен, көркемдік тұтастығымен, әсерлі музыкалық сүйемелдеуімен және сән-салтанаты жарасқан сахналық костюмдерімен ерекшеленеді.
Ансамбль әртістері күрделі хореографиялық туындыларды жоғары кәсіби деңгейде орындап, түрлі халықаралық және республикалық фестивальдер мен байқауларда өз шеберліктерін бірнеше мәрте дәлелдеді.
Ұжым Қазақстанның барлық өңірлерінде гастрольдік сапармен өнер көрсетіп қана қоймай, шетелдік көрермендердің де зор ықыласына бөленіп келеді. Ансамбль Ресейдің Мәскеу және Санкт-Петербург қалаларында, Башқұртстанның Уфа және Нефтекамск қалаларында, Ауғанстанның Кабул мен Кандагар қалаларында, сондай-ақ Корея, Германия, Қытай, Түркия, Франция және Оман мемлекеттерінде үлкен табыспен өнер көрсетті.
2009 жылдың 5 маусымында сол кездегі Президенттік мәдениет орталығында (қазіргі Назарбаев орталығы) «Шалқыма» халық би ансамблінің тұсаукесері өтті. Бұл ансамбль тарихындағы маңызды белес болып, өнер сүйер қауымның жоғары бағасына ие болды.
Бүгінде «Шалқыма» халық би ансамблі ұлттық би өнерінің үздік дәстүрлерін сақтап, оны әлемдік мәдени кеңістікте танытып жүрген шығармашылық ұжымдардың бірі саналады. Ұжымның әрбір концерті көрермендерді қазақ халқының рухани байлығымен, ұлттық болмысымен және би өнерінің ғажайып әлемімен қауыштырады.
Ансамбльдің би қойылымдары көбінесе «Сарыарқа» ұлт аспаптар ансамблі мен «Қорқыт» дәстүрлі саз тобының сүйемелдеуімен орындалып, сахналық көріністердің әсерін одан әрі байыта түседі.
-
«ALEM» заманауи би балеті
Көркемдік жетекшісі – Анель Маратовна Ислямова.
Балетмейстерлер – Еламан Әбдіқалық және Гауһар Исмағұлова.
«ALEM» заманауи би балеті – Еркеғали Рахмадиев атындағы Мемлекеттік академиялық филармонияның ең жас әрі қарқынды дамып келе жатқан шығармашылық ұжымдарының бірі. Заманауи хореография мен ұлттық мәдениеттің үндестігін негізге алған ансамбль бүгінгі таңда Қазақстандағы заманауи би өнерінің жаңа келбетін қалыптастыруға өз үлесін қосып келеді.
Ұжым 2016 жылы «Эстрадалық би ансамблі» атауымен құрылды. Ансамбльдің негізін қалаушы әрі алғашқы көркемдік жетекшісі – Лаура Мұқаева. Құрылған сәттен бастап шығармашылық ұжым заманауи хореография арқылы ұлттық мәдениетті жаңаша қырынан танытуды басты мақсат етіп қойды.
2017 жылы ансамбль өзінің алғашқы концертін ұсынып, халықаралық EXPO-2017 көрмесінің мәдени бағдарламасына қатысты. Бұл кезең ұжымның шығармашылық жолындағы маңызды белеске айналып, оның кәсіби қалыптасуына серпін берді. Осы уақыттан бастап ансамбль республикалық және халықаралық деңгейдегі мәдени жобаларға белсенді қатысып, шығармашылық ізденіс пен кәсіби даму бағытын айқындады.
«ALEM» заманауи би балетінің басты миссиясы – қазақ мәдениетінің кеңістігінде заманауи би тілін дамыту, авторлық хореографиялық стиль қалыптастыру және ұлттық құндылықтарды қазіргі заман өнерінің мүмкіндіктері арқылы әлемдік мәдени ортаға таныту.
2020–2022 жылдары ұжым эксперименттік заманауи хореография бағытында белсенді жұмыс жүргізді. Осы кезеңде ансамбль жаңа шығармашылық форматтарды игеріп, көрерменмен өзара байланыс орнатудың тың тәсілдерін іздестірді. Камералық перформанстар, цифрлық жобалар және заманауи сахналық шешімдер ансамбльдің шығармашылық ізденістерінің өзегіне айналды.
Аталған кезеңде жүзеге асқан маңызды жобалардың қатарында «Sezim by» және «Inside» камералық перформанстары, онлайн-концерттер, бейнесабақтар мен әлеуметтік бейнероликтер бар. Сонымен қатар ұжым Біріккен Араб Әмірліктерінің Дубай және Шарджа қалаларында халықаралық гастрольдік сапарлармен өнер көрсетті.
2022 жылдан бастап ансамбль шығармашылық дамудың жаңа кезеңіне қадам басты. Бұл уақытта ұлттық мәдени код пен заманауи пластиканы үйлестірген ауқымды жобалар дүниеге келді. Олардың қатарында «Solo», «The Nomads Fire» және «Dance the Language of Time» секілді көркемдік тұрғыдан жаңашыл қойылымдар ерекше орын алады.
Ансамбльдің халықаралық шығармашылық кеңістіктегі белсенділігі де жылдан-жылға артып келеді. Ұжым Марокко Корольдігіне гастрольдік сапар жасап, шетелдік көрермендерге қазақ мәдениетінің заманауи хореографиялық интерпретациясын ұсынды.
Бүгінде «ALEM» заманауи би балеті әртүрлі би бағыттарын кәсіби деңгейде меңгерген талантты әртістерді біріктіреді. Ұжымның шығармашылық дамуына жетекшілік етіп, оның көркемдік тұжырымдамасын қалыптастыруда идеялық шабыттандырушы Бақыт Тәженовтің еңбегі зор. Сондай-ақ балетмейстерлер Жанна Сейітова мен Нұрлан Құсайынов ансамбльдің шығармашылық ізденістеріне тың серпін беріп келеді.
2025–2026 жылдарға арналған даму стратегиясы аясында ансамбль әмбебап кәсіби әртістер даярлауға, авторлық спектакльдер мен иммерсивті перформанстар қоюға, әрбір орындаушының шығармашылық даралығын дамытуға және қазақ мәдениетін заманауи хореография арқылы халықаралық деңгейде кеңінен насихаттауға басымдық береді. Сонымен қатар ұжым әлемнің жетекші заманауи би фестивальдеріне қатысу арқылы шығармашылық көкжиегін кеңейтуді көздейді.
Бүгінде «ALEM» заманауи би балеті – республикалық және халықаралық байқаулардың лауреаты, Қазақстанның мәдени өміріндегі белсенді шығармашылық ұжымдардың бірі. Оның гастрольдік географиясы Қытай Халық Республикасын, Біріккен Араб Әмірліктерін, Марокконы және Қазақстанның барлық өңірлерін қамтиды.
Ұлттық мәдени мұраны заманауи өнердің тілімен жаңғыртып, жаңа көркемдік кеңістіктерді игеріп келе жатқан «ALEM» заманауи би балеті бүгінгі қазақстандық хореографияның жарқын келбетін қалыптастырып, көрерменге ерекше эстетикалық әсер сыйлап келеді.
-
FORTE TRIO
FORTE TRIO – қазақ өнерінің мерейін асқақтатып, әлемдік музыка кеңістігінде ұлттық мәдениеттің айбынын танытып жүрген таңдаулы камералық ансамбльдердің бірі. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік академиялық филармониясы жанынан құрылған бұл ұжым кәсіби шеберлігімен, орындаушылық мәдениетімен және өнерге деген адалдығымен тыңдарман жүрегінен ерекше орын алып келеді.
Ансамбль құрамындағы әр музыкант өз саласының майталманы. Виолончельдің терең де сыршыл үнін ҚР Тұңғыш Президенті Қоры сыйлығының лауреаты Мұрат Нарбеков сөйлетсе, скрипканың нәзік те асқақ әуенін халықаралық байқаулардың жеңімпазы Мақсат Жүсіпов шеберлікпен жеткізеді. Ал ансамбльдің негізін қалаушысы әрі көркемдік жетекшісі, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері, «Құрмет» орденінің иегері, профессор Тимур Урманчеев фортепиано аспабында өнер көрсетіп, ұжымның шығармашылық бағытын айқындап келеді.
FORTE TRIO-ның шығармашылық жолы – классикалық музыканың жауһарларынан бастап, қазақ композиторларының ұлттық рух пен дәстүрді арқау еткен туындыларына дейін созылған кең өрісті өнер сапары. Әр концертінде ансамбль музыка тілінің шекарасыз құдіретін паш етіп, тыңдарманын әсем әуен әлеміне жетелейді.
Бүгінде FORTE TRIO халықаралық сахналарда Қазақстанның мәдени келбетін танытып, ұлттық өнердің абыройын асқақтатып жүрген шығармашылық ұжым ретінде танылған. Олардың орындауындағы әр шығарма көрермен көңіліне терең әсер қалдырып, өнердің мәңгілік құндылықтарын дәріптейтін рухани мерекеге айналады.
-
Халық Ән бөлімі
Астана қаласы әкімдігінің Еркеғали Рахмадиев атындағы Мемлекеттік академиялық филармониясының іргелі шығармашылық ұжымдарының бірі – Халық ән бөлімі. Ұжым 2005 жылдың қазан айында ұлттық ән өнерінің асыл мұрасын сақтап, насихаттау мақсатында құрылды.
Халық ән бөлімі қазақтың дәстүрлі әншілік өнерін, XVIII–XIX ғасырлардан жеткен халық әндері мен жыр-термелерін, сал-серілердің баға жетпес музыкалық мұрасын кейінгі ұрпаққа сол қалпында жеткізуді өзінің басты миссиясы санайды. Ұжымның шығармашылық қызметі ұлттық өнердің алтын арқауын үзбей жалғап, халқымыздың рухани құндылықтарын кеңінен дәріптеуге бағытталған.
Құрылған күннен бастап бүгінге дейін бөлімнің көркемдік жетекшісі қызметін Қазақстан Республикасы мәдениет саласының үздігі, дәстүрлі әнші Секен Сыздық атқарып келеді. Оның кәсіби білімі, ұйымдастырушылық қабілеті мен ұлттық өнерге деген адалдығы ұжымның қалыптасып, шығармашылық тұрғыдан кемелденуіне зор ықпал етті. Бүгінде Халық ән бөлімі еліміздегі дәстүрлі ән өнерін насихаттаушы жетекші шығармашылық ұжымдардың біріне айналды.
Ұжымның қалыптасу тарихында қазақ өнерінің көрнекті өкілдері еңбек етті. Әр жылдары бөлім құрамында Қазақстанның халық әртістері, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаттары Қайрат Байбосынов пен Секен Тұрысбеков, Қазақстанның халық әртісі Айгүл Қосанова, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Амантай Жұмашев, Гүлзира Бөкейхан, Гүлмира Сарина, Айгүл Елшібаева және ұлттық өнердің өзге де танымал майталмандары шығармашылық қызмет атқарды.
Сондай-ақ ұжымның шығармашылық келбетін қалыптастыруда Телман Нүркен, Гүлнар Абдолла, Жазгүл Данылбаева, Күнсұлу Тұрлыбекова, Елікбай Иса, Алтынай Мамырова, Баян Мұсайова, Зүлфия Баймұрзаева, Жалғас Сұлтан, Ербол Қуанбек, Перизат Тұрарова сынды өнерпаздардың еңбегі ерекше. Олардың әрқайсысы дәстүрлі ән өнерінің дамуына үлес қосып, ұжым беделінің артуына қызмет етті.
Бүгінде Халық ән бөлімі қазақтың бай әншілік дәстүрін жаңғыртып қана қоймай, ұлттық руханияттың жаршысы ретінде көпшілік жүрегінен орын алып келеді. Ұжым өнері халық жадысында сақталған асыл мұраны жаңаша тыныспен жеткізіп, ұлттық мәдениеттің өміршеңдігін айқындай түсуде.
Қазақтың дәстүрлі ән өнері – халықтың рухани әлемінің айнасы, ұлт болмысының көркем шежіресі. Ән арқылы халықтың тарихы, дүниетанымы, өмір салты мен жан дүниесі көрініс табады. Сондықтан Халық ән бөлімінің шығармашылығы тек музыкалық өнермен ғана шектелмей, ұлттың мәдени жадын сақтауға бағытталған маңызды рухани қызмет болып табылады.
Ұжымның басты мақсаты – Қазақстанның әр өңірінде қалыптасқан дәстүрлі әншілік мектептердің үздік үлгілерін бір арнаға тоғыстырып, елорда төрінде кеңінен насихаттау. Репертуарында Арқа әншілік мектебінің кең тынысты туындылары, Жетісу мен Сыр бойының сыршыл әуендері, Алтай мен Батыс Қазақстан өңірлерінің ерекше мақамдары кеңінен қамтылған.
Халық ән бөлімі халық әндері мен халық композиторларының классикалық мұраларын орындаумен қатар, қазіргі заманғы дәстүрлі бағыттағы жаңа шығармаларды да көрерменге таныстырып келеді. Осылайша ұжым ұлттық ән өнерінің өткенін бүгінмен жалғап, оны келешек ұрпаққа аманаттауды өзінің қасиетті борышы деп біледі.
Бүгінде Халық ән бөлімі – қазақтың дәстүрлі әншілік өнерін сақтап, дамытып, кеңінен насихаттап жүрген кәсіби шығармашылық ұжым. Оның әрбір концерті ұлттық рухты асқақтатып, көрерменді халқымыздың бай музыкалық мұрасымен қауыштыратын тағылымды өнер мерекесіне айналып келеді.
-
Секен Сыздық
-
Айгүл Қосанова
Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері -
Гүлмира Сарина
-
Гүлзира Бөкейхан
Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері -
Тельман Нұркенов
-
Нұрай Танабаев
Мәдениет саласының үздігі -
Берік Омаров
-
Нұржан Мейрхан
Халықаралық байқаулардың лауреаты -
Жандос Иманбай
-
Айгерим Нартүйе
-
Айдос Оңғарбай
Республикалық байқаулардың лауреаты -
Жақсыкелді Маясаров
Халықаралық байқаулардың лауреаты -
Ершат Қайрханов
-
Сәулежан Тақзия
-
Алуа Қалымбекова
Республикалық байқаулардың лауреаты -
Айнұр Қонысбаева
Республикалық конкурстардың лауреаты -
Зинат Қасымова
-
Нұрайым Ерталапқызы
-
Айбала Өсиетқызы
-
Данияр Мұқан
Халықаралық байқаулардың лауреаты -
Рахат Бегасилов
-
-
Классикалық вокал бөлімі
Классикалық вокал бөлімі – академиялық әншілік өнердің үздік дәстүрлерін жалғастырып, ұлттық және әлемдік вокалдық мұраны дәріптеуге бағытталған шығармашылық ұжым. 2023 жылы құрылған бөлім аз уақыт ішінде кәсіби деңгейі жоғары орындаушыларды біріктіріп, филармонияның маңызды шығармашылық бағыттарының біріне айналды.
2023–2026 жылдар аралығында бөлімнің көркемдік жетекшісі қызметін мәдениет саласының үздігі Роза Шотқалиева атқарып келеді. Оның жетекшілігімен ұжым шығармашылық әлеуетін кеңейтіп, көркемдік деңгейі жоғары концерттік бағдарламалар ұсынып, көрермен ықыласына ие болды.
Бүгінде бөлім құрамында қазақ опера және вокал өнерінің танымал өкілдері еңбек етеді. Олардың қатарында Қазақстанның және Татарстанның халық әртісі, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, «Құрмет» орденінің иегері Нұржамал Үсенбаева, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, «Құрмет» орденінің иегері, халықаралық «Bravo» сыйлығының лауреаты Сүндет Байғожин, сондай-ақ Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Азамат Желтырғызов пен Бибігүл Жанұзақ бар.
Сонымен қатар ұжым құрамында музыка академигі Саида Қалықова, «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты Айгерім Аманжолова, халықаралық байқаулардың лауреаттары Шаһризада Тыныштық, Алтынбек Арыстанбек, Фируза Рахметова, Нұрсәт Алмас, Әділ Сұлтан, Белал Қуаныш, Ринат Нұрмұхан және Назерке Махметова өнер көрсетеді.
Бөлім репертуары қазақ және әлемдік опера өнерінің жауһарларын, камералық вокал шығармаларын, халық әндерін және заманауи композиторлардың туындыларын қамтиды. Әрбір концерттік бағдарламада орындаушылық шеберлік, көркемдік талғам және сахналық мәдениет үйлесім тауып, көрерменге терең эмоциялық әсер мен рухани ләззат сыйлайды.
Классикалық вокал бөлімі халықаралық мәдени байланыстарды дамытуға және қазақ вокалдық өнерін әлемдік деңгейде танытуға да белсенді үлес қосып келеді. Ұжым әр жылдары Эстония, Марокко және Саха Республикасында (Якутия) өткен халықаралық мәдени жобалар мен гастрольдік сапарларға қатысып, ұлттық әншілік мектептің жоғары деңгейін шетелдік көрерменге кеңінен таныстырды.
Бүгінде Классикалық вокал бөлімі академиялық өнердің озық дәстүрлерін сақтап қана қоймай, оны заман талабына сай дамытып келе жатқан шығармашылық ұжым ретінде танылып отыр. Ұжымның басты мақсаты – кәсіби вокал өнерін насихаттау, ұлттық мәдениетті дәріптеу және Қазақстанның музыкалық өнерін халықаралық мәдени кеңістікте лайықты таныту.
Классикалық вокал бөлімінің әрбір концерті – көрерменді опера мен вокал өнерінің ғажайып әлеміне жетелейтін, музыка арқылы адам жанын байытып, рухани әсер сыйлайтын ерекше мәдени оқиға.
-
Эстрадалық вокал бөлімі
Эстрадалық вокал бөлімі – заманауи музыкалық өнердің үздік дәстүрлерін дәріптеп, ұлттық ән мәдениетін жаңа қырынан танытып келе жатқан шығармашылық ұжым. Бөлімнің басты мақсаты – кәсіби эстрадалық орындаушылықты дамыту, қазақ музыкасының бай мұрасын насихаттау және көрерменге жоғары деңгейдегі өнер туындыларын ұсыну.
2025 жылдың 1 наурызынан бастап бөлімнің көркемдік жетекшісі, фортепиано орындаушысы Дана Балтабекқызы Сатаева атқарады.
Эстрадалық вокал – бүгінгі музыкалық мәдениеттің ең танымал әрі кең аудиторияны қамтитын жанрларының бірі. Оның ерекшелігі – әуезділігі мен көркемдік мазмұнының үйлесімінде, тыңдарман жүрегіне жол тауып, сезім әлеміне әсер ете білуінде. Осы бағыттағы шығармашылық ізденістерді басты ұстаным еткен бөлім әр концертінде өнердің биік деңгейін көрсетіп келеді.
Ұжым құрамында еліміздің танымал өнер қайраткерлері мен дарынды жас орындаушылары еңбек етеді. Олардың қатарында Қазақстанның және Татарстанның халық әртісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Нұржамал Үсенбаева, Қазақстанның халық әртісі, «Парасат» және «Құрмет» ордендерінің иегері Майра Ильясова, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері мен «Құрмет» ордендерінің иегерлері Светлана Айтбаева, Лұхпан Жолдасов, Алтынай Жорабаева мен Гүлнұр Оразымбетова, Естай Мұқашев, Арайлым Рақым бар.
Сондай-ақ бөлім құрамында музыка академигі Саида Қалықова, Қазақстан Республикасының «Дарын» жастар мемлекеттік сыйлығының иегерлері Мұратбек Хайролда, Ақбота Құснадин, халықаралық және республикалық байқаулардың лауреаттары Шаһризада Тыныштық, Алтынбек Әбілда, Айдын Жұмабаев, және Алтыншаш Мұқатаева сынды талантты өнерпаздар шығармашылық қызмет атқарады.
Бөлім әншілерінің басты ерекшелігі – олардың жан-жақты кәсіби дайындығы мен орындаушылық шеберлігі. Ұжым артистері эстрадалық әндермен қатар әртүрлі музыкалық жанрларды еркін меңгеріп, қазақ халық аспаптар оркестрімен, үрлемелі оркестрлермен және ансамбльдермен бірлескен концерттік бағдарламаларды жоғары деңгейде орындап келеді.
Эстрадалық вокал бөлімі көрерменге жыл сайын мазмұнды әрі әсерлі жобаларын ұсынып, мәдени өмірдің маңызды оқиғаларына айналған шығармашылық кештерді ұйымдастырады. Олардың қатарында Халықаралық балаларды қорғау күніне арналған «Бала тілегі» концерті, «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» ғашықтар күніне арналған «Екі ғашық» концерті, көрерменнің ыстық ықыласына бөленген «Кездер-ай» ретро концерті, сондай-ақ қазақ музыкасының көрнекті тұлғалары Шәмші Қалдаяқов, Нұрғиса Тілендиев, Әсет Бейсеуов және Әбілахат Еспаев шығармашылығына арналған «Ұмытылмас әндер» музыкалық кештері ерекше орын алады.
Бөлім артистері қалалық, республикалық және халықаралық деңгейдегі мәдени іс-шараларға тұрақты қатысып, қазақ эстрада өнерінің абыройын асқақтатып келеді. Шығармашылық ізденіске толы еңбегі, жоғары кәсіби деңгейі және ұлттық өнерге деген адалдығы арқылы ұжым көрерменнің зор құрметі мен ыстық ықыласына ие болып, еліміздің мәдени кеңістігінің дамуына елеулі үлес қосуда.
Эстрадалық вокал бөлімі – дәстүр мен жаңашылдықты үйлестіре отырып, ұлттық өнердің өрісін кеңейтіп, қазақ ән өнерінің жарқын болашағына қызмет етіп келе жатқан шығармашылық орта.
